अहङ्कार र आडम्बर पुराना दलहरूको कमजोरी थियो। नयाँ भनिएका दल लोकप्रियतामुखी र उडन्ते प्रवृत्ति बोकेर देखा परेका छन्। चुनावपश्चात् मुलुक एक अतिबाट अर्को अतितर्फ जाने देखिन्छ। अर्थात्, आडम्बरको अतिबाट अराजकताको अतितर्फ।
२ दिने नवयुवा विद्रोहपछि मुलुक सङ्क्रमणकालमा छ। निर्वाचित सरकार ढलेको छ। संविधानको स्वाभाविक प्रक्रियाभन्दा बाहिरबाट नयाँ सरकार गठन भएको छ। के कारण नवयुवा विद्रोह भयो? किन सङ्घीय गणतन्त्रको यात्रा यति छोटो समयमै सङ्कटग्रस्त भयो? १० वर्ष लगाएर बनाएको संविधान किन १० वर्ष पनि टिक्न सकेन? यस्ता प्रश्नमाथि समीक्षा नै भएको छैन। हठात् फाल्गुन २१ गतेका लागि प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन घोषणा गरिएको छ। निर्वाचनले नै सबै समस्याको समाधान गर्छ भनिएको छ।
यथार्थमा निर्वाचन कुनै आदर्श चिज होइन। यो एक सामाजिक–औजार हो। निर्वाचित शासनका पनि गुण र दोष हुन्छन्। निर्वाचन, कुन अवस्थामा कस्तो तरिकाले सम्पन्न गर्न खोजिएको छ? निर्वाचनको आयोजक को हो? यो प्रश्न अहम् हुन्छ।
नवयुवा विद्रोह भ्रष्टाचार र नातावाद जस्ता विकृतिविरुद्धको विद्रोह थियो। यो मुलुकको शासन प्रणालीसँग जोडिएको सवाल थियो। निर्वाचन हुनुभन्दा पहिले यो सवालको सम्बोधन हुनुपर्दथ्यो। कमसेकम शासन प्रणालीका विषयमा संविधान संशोधन गर्नु आवश्यक थियो।
तर विद्रोही पक्षमा सुस्पष्ट राजनीतिक लक्ष्य तथा नेतृत्व नहुँदा र नयाँ सरकारमा संलग्न पात्रहरू गैरराजनीतिक पृष्ठभूमिका रहँदा विद्रोहको राजनीतिक सम्बोधन नै भएन। केवल पुरानै शासन प्रणालीअन्तर्गत निर्वाचनको घोषणा गरियो।
मुलुकमा आज जुन सङ्कट पैदा भएको छ त्यसको स्रोत वर्तमान संविधान नै हो। तर यस्तो त्रुटिपूर्ण संविधानअन्तर्गतकै निर्वाचनबाट समाधान खोजिएको छ। यो अहिलेको चुनौती हो।
मुलुक आज जुन अवस्थामा आइपुगेको छ, त्यसमा संविधान निर्माता पुराना दल नै दोषी छन्। तर नयाँका नाममा जुन खालको राजनीतिक प्रवृत्ति देखा परेको छ, त्यसले पनि मुलुकलाई सही नेतृत्व गर्ने देखिँदैन।
अहङ्कार र आडम्बर पुराना दलहरूको कमजोरी थियो। नयाँ भनिएका दल लोकप्रियतामुखी र उडन्ते प्रवृत्ति बोकेर देखा परेका छन्। चुनावपश्चात् मुलुक एक अतिबाट अर्को अतितर्फ जाने देखिन्छ। अर्थात्, आडम्बरको अतिबाट अराजकताको अतितर्फ। यस्तो बेला सचेत नागरिकले गाउँ–टोलमा भोट माग्न आउने उम्मेदवारलाई सचेतनापूर्वक निश्चित प्रश्न गर्न जरुरी छ। उम्मेदवारलाई जिम्मेवार राजनीतिकर्मी बन्न दबाब सिर्जना गर्न जरुरी छ।